ရက် ၄၁ — အမေရိကန် အစိုးရပိတ်သိမ်းမှု ပြီးဆုံးပြီ၊ ဒါပေမဲ့ ဒီမိုကရက်တွေ ဈေးကြီးကြီး ပေးလိုက်ရတယ်
တနင်္လာနေ့ ည၊ ဝါရှင်တန် — အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးခန်းမ။ မဲရေတွက်သံ တိတ်ဆိတ်သွားတဲ့အချိန်မှာ ဂဏန်းတစ်ခု ပေါ်လာတယ် — ၆၀-၄၀။ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်က စခဲ့တဲ့ အမေရိကန်သမိုင်းမှာ အကြာဆုံး အစိုးရပိတ်သိမ်းမှု — ရက် ၄၁ ကြာ — အဆုံးသတ်ဖို့ လမ်းပွင့်သွားပြီ။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီညမှာ အောင်ပွဲခံတဲ့သူတွေ သိပ်မရှိဘူး။ သဘောတူညီချက်ကို ထောက်ခံမဲပေးခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရက်အမတ်တွေတောင် မျက်နှာမသာဘူး။ အစိုးရပြန်ဖွင့်ဖို့ သူတို့ပေးလိုက်ရတဲ့ ဈေးနှုန်းက ကြီးလွန်းတယ် — သူတို့ ၄၁ ရက်လုံး တောင်းဆိုလာခဲ့တဲ့ အဓိကအချက်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ရလို့ပဲ။
ဘာဖြစ်ခဲ့သလဲ — ၆၀-၄၀
သဘောတူညီချက်ကို အထက်လွှတ်တော်က တနင်္လာနေ့ ညမှာ ၆၀ မဲနဲ့ ၄၀ မဲ အနိုင်ရပြီး အတည်ပြုခဲ့တယ်။ အထက်လွှတ်တော်မှာ ဥပဒေတစ်ခု ဖြတ်သန်းဖို့ လိုအပ်တဲ့ မဲ ၆၀ တိတိကျကျ ရခဲ့တာ — တစ်မဲမှ မပိုဘူး။
ဒီမဲရလဒ်ရဲ့ အထူးခြားဆုံးအချက်က ဒီမိုကရက် ၈ ဦး ကိုယ့်ပါတီခေါင်းဆောင်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး ရီပတ်ဘလီကန်တွေနဲ့ အတူ မဲပေးခဲ့တာပဲ — ဒစ်ခ် ဒါးဘင်၊ ဂျွန် ဖက်တာမန်း၊ မက်ဂီ ဟတ်ဆန်၊ ဂျင်း ရှာဟင်း၊ တင် ကိန်း၊ ကက်သရင်း ကော်တေဇ် မတ်စတို၊ ဂျက်ကီ ရိုဆန်နဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ အန်ဂတ်စ် ကင်း။ ရီပတ်ဘလီကန်ဘက်ကတော့ ရမ်း ပေါလ်တစ်ဦးတည်း ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့တယ်။
သဘောတူညီချက်ကို ညှိနှိုင်းခဲ့သူတွေက အထက်လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလီကန်ခေါင်းဆောင် ဂျွန် သွန်း၊ ဘတ်ဂျက်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဆူဇန် ကော်လင်းစ်နဲ့ အိမ်ဖြူတော် ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့တို့ — နောက်ပြီး အဲဒီ ဒီမိုကရက် ၈ ဦးကိုယ်တိုင်။
ဒီမိုကရက် အထက်လွှတ်တော်ခေါင်းဆောင် ချပ်ခ် ရှူးမားကတော့ သဘောတူညီချက်ကို ဆန့်ကျင်မဲပေးခဲ့တယ်။ သူ့ရဲ့ ပါတီထဲက ၈ ဦးက သူ့ကို ကျော်ပြီး သဘောတူညီချက်ကို ဖြတ်သန်းပေးလိုက်တာ — ဒါက ရှူးမားရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် အကြီးမားဆုံး ထိုးနှက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။
သဘောတူညီချက်ထဲမှာ ဘာပါသလဲ
သဘောတူညီချက်က အစိုးရအများစုကို ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်အထိ ရန်ပုံငွေ ပေးထားတယ်။ ဌာနသုံးခုကိုတော့ ဘဏ္ဍာနှစ်ကုန်အထိ တစ်နှစ်တာ ဘတ်ဂျက်အပြည့်ပေးထားတယ် — စိုက်ပျိုးရေးဌာန၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းရေးရာနဲ့ စစ်ဘက်ဆောက်လုပ်ရေးဌာန၊ လွှတ်တော်ရေးရာဌာနတို့။
ပိတ်သိမ်းမှုကာလအတွင်း အစိုးရက လုပ်ခဲ့တဲ့ အစုလိုက်အလုပ်ဖြုတ်မှုတွေကိုလည်း ပြန်ရုပ်သိမ်းပေးရမယ်။ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်အထိ အလုပ်ဖြုတ်မှုအသစ် လုပ်ခွင့်လည်း မရှိဘူး။
၄၁ ရက်အတွင်း အစိုးရဝန်ထမ်း သိန်းချီ လစာမရဘဲ နေခဲ့ရတယ်။ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှု သန်းနဲ့ချီတဲ့ မိသားစုတွေ နောက်ကျခဲ့တယ်။ လေကြောင်းခရီးသွားလာမှု တစ်နိုင်ငံလုံး အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒါတွေအားလုံး အခု ရပ်တန့်တော့မယ် — အောက်လွှတ်တော်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညနေမှာ မဲပေးပြီး သမ္မတ ထရမ့် လက်မှတ်ထိုးလိုက်တာနဲ့။
အောက်လွှတ်တော်က စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်ကတည်းက အစည်းအဝေး နားထားတာ။ အောက်လွှတ်တော် စည်းမျဉ်းကော်မတီက သဘောတူညီချက်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက် ၁ နာရီအထိ ကြာတဲ့ အစည်းအဝေးနဲ့ အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီးပြီ။ သမ္မတ ထရမ့်ကလည်း သဘောတူညီချက်ကို ထောက်ခံထားပြီး လက်မှတ်ထိုးမယ်လို့ မျှော်လင့်ရတယ်။
မပါခဲ့တာ — ကျန်းမာရေးထောက်ပံ့ကြေး
ဒီသဘောတူညီချက်ရဲ့ အကြီးမားဆုံး ကွက်လပ်က ကျန်းမာရေးပါ။ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်မှာ ကုန်ဆုံးမယ့် Affordable Care Act (ACA) ကျန်းမာရေးအာမခံ ထောက်ပံ့ကြေးတွေကို သက်တမ်းတိုးပေးဖို့ သဘောတူညီချက်ထဲမှာ မပါဘူး။
ဒါက ဒီမိုကရက်တွေ ပိတ်သိမ်းမှု တစ်လျှောက်လုံး တောင်းဆိုလာခဲ့တဲ့ အဓိကအချက်ပဲ။ ထောက်ပံ့ကြေး မတိုးရင် အမေရိကန်တွေ သန်းနဲ့ချီရဲ့ ကျန်းမာရေးအာမခံ လစဉ်ကြေး သိသိသာသာ တက်သွားမယ်။
သဘောတူညီချက်က အထက်လွှတ်တော်မှာ ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ ACA ထောက်ပံ့ကြေး သက်တမ်းတိုးရေးကို မဲပေးမယ်လို့ ကတိပေးထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အောက်လွှတ်တော်ကလည်း လိုက်ပြီး မဲပေးမယ်လို့ ဘာအာမခံချက်မှ မရှိဘူး။ ကတိတစ်ခုပဲ ရှိတယ် — အာမခံချက် မရှိဘူး။
ဒါကြောင့် ဒီမိုကရက်တွေထဲမှာ ဒေါသတွေ ထွက်နေတယ်။ "အစိုးရကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ အဓိက လက်နက်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ရတယ်" လို့ ဝေဖန်သူတွေက ပြောတယ်။ ဒီဇင်ဘာမှာ ACA မဲကျရင် အနိုင်ရဖို့ မသေချာဘူး — ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ ဒီမိုကရက်တွေရဲ့ ညှိနှိုင်းနိုင်စွမ်းက အခုထက် ပိုနည်းသွားမှာ။
ဒီမိုကရက်တွေ ကွဲသွားခြင်း
ဒီသဘောတူညီချက်က ဒီမိုကရက်ပါတီထဲမှာ အက်ကွဲကြောင်း တစ်ခုကို ဖော်ပြလိုက်တယ်။
တစ်ဖက်က — ပိတ်သိမ်းမှုကို အဆုံးသတ်ဖို့ အချိန်တန်ပြီလို့ ယူဆသူတွေ။ သူတို့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်က ရှင်းတယ် — ပိတ်သိမ်းမှု ကြာလေလေ၊ သာမန်ပြည်သူတွေ ခံစားရလေလေ။ လေဆိပ်မှာ လေယာဉ်တွေ နောက်ကျနေတယ်၊ အစားအစာ ထောက်ပံ့မှု ရပ်နေတယ်၊ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ လစာမရဘူး။ "ပိတ်သိမ်းမှုကို ဆက်ထားရင် ပြည်သူတွေက ဒီမိုကရက်တွေကိုပဲ အပြစ်တင်တော့မယ်" လို့ သူတို့က ပြောတယ်။
နောက်တစ်ဖက်က — ACA ထောက်ပံ့ကြေးမရဘဲ အလျှော့ပေးလိုက်ရင် ဒီမိုကရက်တွေရဲ့ ညှိနှိုင်းနိုင်စွမ်း ကုန်သွားပြီလို့ ယူဆသူတွေ။ "အခု အလျှော့ပေးလိုက်ရင် ဒီဇင်ဘာမှာ ရီပတ်ဘလီကန်တွေ ဘာလို့ လက်ခံမလဲ" လို့ သူတို့က မေးတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်တွေ အောက်လွှတ်တော်ရော အထက်လွှတ်တော်ပါ ပြန်ရခဲ့ပြီးနောက် ဒီအက်ကွဲကြောင်းက ပိုပြီး အရေးကြီးလာတယ်။ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ လွှတ်တော်သစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုတော့မယ်။ အဲဒီအချိန်အထိ ဒီမိုကရက်တွေက ညီညီညွတ်ညွတ် ရှိနေဖို့ လိုတယ် — ဒါပေမဲ့ ပိတ်သိမ်းမှု သဘောတူညီချက်က သူတို့ကို နှစ်ခြမ်းကွဲသွားစေခဲ့ပြီ။
ရှေ့မှာ ဘာတွေ စောင့်ကြည့်ရမလဲ
ပထမဆုံး ဒီနေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညနေ အောက်လွှတ်တော်မဲ။ အောက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလီကန်တွေက အများစုဖြစ်နေတော့ ဖြတ်သန်းဖို့ မျှော်လင့်ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရီပတ်ဘလီကန် အချို့ကလည်း သဘောတူညီချက်ကို မကြိုက်ဘူး — အသုံးစရိတ် များလွန်းတယ်လို့ ယူဆသူတွေ ရှိတယ်။
ဒုတိယက ဒီဇင်ဘာ ACA မဲ။ အထက်လွှတ်တော်မှာ မဲပေးမယ်ဆိုတဲ့ ကတိက တကယ်ဖြစ်လာမလား၊ ဖြစ်လာရင် အနိုင်ရမလား။ သန်းနဲ့ချီတဲ့ အမေရိကန်တွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအာမခံကြေး ဒီမဲပေါ်မှာ မူတည်နေတယ်။
တတိယက ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်။ အဲဒီနေ့မှာ အစိုးရရန်ပုံငွေ ထပ်ကုန်ဆုံးမယ်။ အဲဒီအချိန်ကျရင် လွှတ်တော်သစ်က ဒီမိုကရက်လက်ထဲမှာ ရှိနေပြီ။ ပိတ်သိမ်းမှု ဒုတိယအကြိမ် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိမလား — ဒါမှမဟုတ် ဒီတစ်ကြိမ်ရဲ့ သင်ခန်းစာက နှစ်ဖက်လုံးကို သဘောတူညီချက်ဆီ တွန်းပို့မလား။
မြန်မာ့အရေးအတွက် အရိပ်
ပိတ်သိမ်းမှု ၄၁ ရက်အတွင်း အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးလုပ်ငန်းတွေ အများကြီး ရပ်တန့်နေခဲ့တယ်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက် မြန်မာမဟာဗျူဟာ — ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေနဲ့ ရှားပါးသတ္တု လက်လှမ်းမီရေးကို တွဲထားတဲ့ မဟာဗျူဟာ — အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ အစိုးရပြန်ဖွင့်ဖို့ လိုတယ်။ အခု အစိုးရပြန်ဖွင့်တော့မယ်။
ဒါပေမဲ့ ဝါရှင်တန်ရဲ့ အာရုံစိုက်မှုက အခုလည်း ပြည်တွင်းရေးမှာပဲ ရှိနေဦးမယ်။ ဒီဇင်ဘာမှာ ACA တိုက်ပွဲ၊ ဇန်နဝါရီမှာ ဘတ်ဂျက်တိုက်ပွဲ၊ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ လွှတ်တော်သစ်ရဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေ။ မြန်မာ့အရေးအတွက် နိုင်ငံတကာဖိအား ဘယ်လောက်ကျန်မလဲဆိုတာ မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲပဲ။
တစ်ဖက်မှာလည်း လွှတ်တော်သစ်က စစ်အစိုးရနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ခြေလှမ်းတိုင်းကို မေးခွန်းထုတ်နိုင်ပြီ။ ရှားပါးသတ္တုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုတွေကို လွှတ်တော်သစ်က ပိုပြီး စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးလာနိုင်တယ်။
ဒါဟာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ
၄၁ ရက်ကြာ ပိတ်သိမ်းမှုက အမေရိကန်နိုင်ငံရေးရဲ့ အခြေခံပြဿနာတစ်ခုကို ဖော်ပြလိုက်တယ် — နှစ်ဖက်လုံးက အနိုင်ရဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ဖက်ကို အရှုံးပေးဖို့ ညှိနှိုင်းနေကြတာ။
ဒီမိုကရက်တွေ ပိတ်သိမ်းမှုကို စခဲ့တုန်းက သူတို့ရဲ့ တွက်ချက်မှုက ရှင်းတယ် — ACA ထောက်ပံ့ကြေးကို ရအောင်ယူမယ်။ ၄၁ ရက်အကြာမှာ ရခဲ့တာက အစိုးရပြန်ဖွင့်ဖို့ပဲ — ထောက်ပံ့ကြေးမပါဘူး။ ရီပတ်ဘလီကန်တွေကလည်း ဘာမှ မပေးလိုက်ရဘူး — သူတို့လိုချင်တဲ့ ဘတ်ဂျက်ဖြတ်တောက်မှုတွေလည်း ဒီသဘောတူညီချက်ထဲမှာ မပါဘူး။
ဒါကြောင့် ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ ဘယ်သူ့ အောင်ပွဲမှ မဟုတ်ဘူး။ ဒါက ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုရဲ့ ရလဒ်ပဲ — နှစ်ဖက်လုံးက ဆက်တိုက်ဖို့ မတတ်နိုင်တော့လို့ ရပ်လိုက်ကြတာ။
ဒါပေမဲ့ သမိုင်းက သင်ပေးတာက ဒီလိုသဘောတူညီချက်တွေက အချိန်ဝယ်ယူတာပဲ — ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတာ မဟုတ်ဘူး။ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်မှာ အလားတူ တိုက်ပွဲ ထပ်ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒီဇင်ဘာမှာ ACA တိုက်ပွဲ ရှိနေတယ်။
ရက် ၄၁ ကြာ ပိတ်သိမ်းမှု ပြီးဆုံးသွားပြီ။ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ လစာပြန်ရမယ်။ လေယာဉ်တွေ ပုံမှန်ပြန်ပျံမယ်။ ဒါက သတင်းကောင်းပဲ။ ဒါပေမဲ့ ပိတ်သိမ်းမှုကို ဖြစ်စေခဲ့တဲ့ သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ — ကျန်းမာရေး၊ အသုံးစရိတ်၊ ဘယ်သူက အမေရိကန်ကို ဦးဆောင်မလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်း — အဲဒါတွေက ဘာတစ်ခုမှ မပြေလည်သေးဘူး။ သူတို့က ဇန်နဝါရီလမှာ ပြန်လာဦးမယ်။
