ဗန်းမော် — ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်က စစ်ပွဲနဲ့ သံချပ်ကာကားနှစ်စီးက ဖော်ပြလိုက်တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ အကျပ်အတည်း
စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ် နမ်ဖါရွာ။ KIA Myu Tsaw ni တွေ ဦးဆောင်တဲ့ pawng hpawm တပ်ဖွဲ့တွေက စစ်ကောင်စီရဲ့ နမ်ဖါစစ်စခန်းကို တစ်ရက်တည်းနဲ့ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်လိုက်တယ်။ စစ်ကောင်စီဘက်က စစ်သား ၇ ဦး ကျဆုံးပြီး ၉ ဦး အရှင်ဖမ်းမိခဲ့တယ်။ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ အများအပြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီနေ့က အကြီးမားဆုံးသတင်းက အရေအတွက်တွေ မဟုတ်ဘူး။ စခန်းထဲမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ သံချပ်ကာကား နှစ်စီးပဲ။
သံချပ်ကာကားနှစ်စီး — စစ်မြေပြင်မှာ ရှားပါးတဲ့ဆု
သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တဲ့ သံချပ်ကာကားတွေဟာ ပြင်သစ်ဒီဇိုင်း AML-90 အမျိုးအစား — ၉၀ မီလီမီတာ အဓိကသေနတ်ကြီး တပ်ဆင်ထားတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ ပစ်ကူပေးရေး သံချပ်ကာယာဉ်တွေဖြစ်တယ်။ သတင်းများအရ နှစ်စီးလုံး အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေသေးတယ်လို့ ဆိုတယ်။
စစ်ပွဲအတွင်း သံချပ်ကာကားအရှင်ရဖူးတာဟာ ကချင်စစ်မြေပြင်မှာ ရှားပါးတဲ့ဖြစ်ရပ်ဖြစ်တယ်။ သံချပ်ကာယာဉ်ဆိုတာ စစ်တပ်ရဲ့ အင်အားအကြီးမားဆုံး လက်နက်စနစ်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဒါမျိုးကို တိုက်ပွဲအပြီး လက်ထဲအရှင်ရတယ်ဆိုတာက နှစ်ချက်ကို ဖော်ပြနေတယ်။
ပထမတစ်ချက် — စစ်စခန်းက ဆုတ်ခွာသွားတဲ့ တပ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ အဖိုးတန်ဆုံး လက်နက်တွေကိုတောင် ပြန်မသယ်နိုင်လောက်အောင် အခြေအနေ ဆိုးရွားခဲ့တယ်။ ဒါမှမဟုတ် တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ စိတ်ဓာတ်မရှိတော့ဘူး။
ဒုတိယတစ်ချက် — pawng hpawm တပ်တွေဘက်က စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရုံသာမက စစ်ကောင်စီရဲ့ သံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးစွမ်းအားကိုပါ တဖြည်းဖြည်း ချိုးဖျက်နေပြီဆိုတာပဲ။
မြစ်ပေါ်က စစ်ပွဲ — တစ်လအတွင်း သင်္ဘောအစီး ၂၀ နီးပါး
နမ်ဖါစခန်း ကျဆုံးမှုဟာ တစ်ခုတည်းသော ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘူး။ ဒါဟာ ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်မှာ တစ်လလုံးကြာအောင် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲ။
သြဂုတ်လနှောင်းပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီက သင်္ဘောအစီး ၁၅ စီးပါဝင်တဲ့ သင်္ဘောအုပ်စုကြီးကို ကချင်ပြည်နယ်ကို အားဖြည့်ဖို့ မန္တလေးဘက်ကနေ စေလွှတ်ခဲ့တယ်။ ကချင်မှာ ကုန်းလမ်းထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့အချိန်မှာ မြစ်ကြောင်းက စစ်ကောင်စီအတွက် တစ်ခုတည်းသော အသက်သွေးကြောဖြစ်ခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီသွေးကြောကို KIA ဦးဆောင်တဲ့ တပ်တွေက ဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်တယ်။ သြဂုတ် ၂၄ ရက်မှာ ရွှေကူမြို့နယ် ဇင်းဘွန်းရွာမှာ ဆိုက်ကပ်ထားတဲ့ သင်္ဘောတွေကို တိကျတဲ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်မနက်မှာတော့ ရွှေကူကနေ ဗန်းမော်ဘက်ကို ဆန်တက်လာတဲ့ သင်္ဘောအုပ်စုကို ဇင်းဘွန်းနဲ့ စင်္ခမ်းရွာကြားမှာ ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်။
ရလဒ်က ဆိုးရွားတယ်။ ကသာ–ရွှေကူ–ဗန်းမော် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်မှာ သင်္ဘော အစီး ၂၀ နီးပါး ပျက်စီး၊ နစ်မြုပ်သွားခဲ့တယ်။ စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်မှာ စစ်ကောင်စီက သင်္ဘော ၁၉ စီးနဲ့ ဗန်းမော်ကနေ မန္တလေးဘက် ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အရပ်သားပိုင် သင်္ဘောတွေပါ ပါဝင်ခဲ့တယ်။ ပြန်ဆုတ်လာတဲ့လမ်းမှာတောင် ကသာမြို့နယ် မိုးတာလေးအနီးမှာ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သင်္ဘောတစ်စီး နစ်မြုပ်သွားခဲ့တယ်။
သင်္ဘောတွေပေါ်ကနေ ဖမ်းဆီးရမိသူ ၁၅၁ ဦးရဲ့ စာရင်းက စစ်ကောင်စီရဲ့ လူအင်အားအကျပ်အတည်းကို ဖော်ပြနေတယ်။ ပုံမှန်စစ်သား ၈၄ ဦး (ဗိုလ်ကြီး ၂ ဦး၊ အရာခံဗိုလ် ၅ ဦး အပါအဝင်)၊ စစ်မှုထမ်းဥပဒေနဲ့ အသက် ၁၆ နှစ်ကနေ ၃၀ အတွင်း အဓမ္မစုဆောင်းခံရသူ ၃၄ ဦး၊ စစ်မိသားစုဝင် အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေး ၁၇ ဦး၊ အရပ်သား ၈ ဦး။ KIA ဘက်က ဖမ်းဆီးရမိသူတွေကို နိုင်ငံတကာ စစ်သုံ့ပန်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့အညီ ဆက်ဆံထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။
အရပ်သားသင်္ဘောနဲ့ အကျဉ်းသားများ — စစ်ပွဲရဲ့ အမှောင်ဘက်ခြမ်း
ဒီမြစ်ပေါ်စစ်ပွဲမှာ အဆိုးရွားဆုံးအပိုင်းက စစ်ကောင်စီရဲ့ နည်းလမ်းတွေပဲ။
ပထမ — အရပ်သားပိုင် သင်္ဘောတွေကို အတင်းအဓမ္မ သိမ်းယူပြီး အားဖြည့်တပ်တွေ ပို့ဆောင်ရေးမှာ သုံးခဲ့တယ်။ အဲဒီသင်္ဘောတွေထဲက အများအပြားဟာ တိုက်ပွဲအတွင်း ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်။ အရပ်သားတွေရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းယာဉ်တွေ စစ်ပွဲထဲ ဆွဲသွင်းခံလိုက်ရတာပဲ။
ဒုတိယ — ပိုပြီးစိုးရိမ်စရာကောင်းတာက ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် သုံးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ပဲ။ လွတ်မြောက်လာတဲ့ အကျဉ်းသားတစ်ဦးရဲ့ ထွက်ဆိုချက်အရ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက အကျဉ်းသားတွေကို သင်္ဘောတွေပေါ်တင်ပြီး သူတို့ရဲ့ အကာအကွယ်အဖြစ် သုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတဲ့အခါ ရွှေကူအနီးမှာ အကျဉ်းသား ၇၀ ကျော် မြစ်ထဲ ခုန်ချပြီး လွတ်မြောက်ခဲ့တယ်။ ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်ထဲမှာ အကျဉ်းသား ၄၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေသေးတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီထွက်ဆိုချက်အရ အကျဉ်းသားတွေဟာ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းတွေ သယ်ခိုင်းခံရတယ်၊ ငွေညှစ်ခံရတယ်၊ မပေးနိုင်ရင် အရိုက်ခံရတယ်၊ လပေါင်းများစွာ ပြောင်းဖူးနဲ့သာ အသက်ရှင်ခဲ့ရပြီး ဖျားနာသူတွေကို ဆေးကုသပေးခြင်း မရှိဘူးလို့ ဆိုတယ်။
ဒီစွပ်စွဲချက်တွေဟာ တစ်ဖက်သတ် ထွက်ဆိုချက်တွေဖြစ်တဲ့အတွက် သတိထားရမယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်ကောင်စီဘက်က ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ငြင်းဆိုချက် တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးဘူး။
ဘာကြောင့် ဗန်းမော်က အရေးကြီးသလဲ
ဗန်းမော်ဟာ ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်က မြောက်ပိုင်းတံခါးပေါက်ဖြစ်တယ်။ ဒီမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးရဲ့ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်လိမ့်မယ်။
စက်တင်ဘာလအတွင်း ဗန်းမော်၊ ရွှေကူ၊ မိုးညှင်း၊ အင်းတော်ကြီးဝန်းကျင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မိုးမိတ်အနီးတို့မှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လာခဲ့တယ်။ KIA ဦးဆောင်တဲ့ တပ်တွေက စစ်ကောင်စီစခန်းတော်တော်များများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်။
အချိန်ကိုက်မှုကလည်း အရေးကြီးတယ်။ မိုးရာသီကုန်ပြီး ဆောင်းရာသီကို ကူးပြောင်းတဲ့အချိန်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ပိုပြင်းထန်လာလေ့ရှိတယ်။ စစ်ရေးလေ့လာသူတွေက မိုးကုန်ရင် စစ်ကောင်စီက တပ်အင်အား နှစ်ဆ၊ သုံးဆ တိုးချထားနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းက ဒါပဲ — တိုးချဖို့ တပ်အင်အား စစ်ကောင်စီမှာ ကျန်သေးသလား။ သင်္ဘောပေါ်က စာရင်းကို ကြည့်ရင် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် စစ်မှုထမ်းသစ်တွေ၊ အကျဉ်းသားတွေ၊ အရပ်သားသင်္ဘောတွေ — ဒါတွေဟာ အင်အားတောင့်တင်းတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ပုံရိပ်မဟုတ်ဘူး။ အကျပ်အတည်းထဲက စစ်တပ်ရဲ့ ပုံရိပ်ပဲ။
သုံးသပ်ချက် — မြစ်က ဖော်ပြနေတဲ့ အကျပ်အတည်း
ဗန်းမော်တိုက်ပွဲကို တစ်ခုတည်းသော စခန်းသိမ်းပိုက်မှုအဖြစ် ဖတ်လို့မရဘူး။ ဒါဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ထောက်ပံ့ရေးစနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုလဲနေပုံကို ဖော်ပြနေတဲ့ ပြတင်းပေါက်ပဲ။
ကုန်းလမ်းတွေ ဖြတ်တောက်ခံရတယ်။ ဒါကြောင့် မြစ်ကို အားကိုးရတယ်။ မြစ်ပေါ်မှာလည်း ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတယ်။ ဒါကြောင့် အရပ်သားသင်္ဘောတွေကို အတင်းသိမ်းရတယ်၊ အကျဉ်းသားတွေကို ဒိုင်းအဖြစ် သုံးရတယ်။ လူအင်အားမလုံလောက်လို့ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းအဖြစ် ဆွဲသွင်းရတယ်။ သံချပ်ကာကားလို အဖိုးတန်လက်နက်တွေတောင် တိုက်ပွဲမှာ အရှင်စွန့်ပစ်ခဲ့ရတယ်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ KIA ဘက်က မြစ်ကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားကို ပြသလိုက်တယ်။ ဒရုန်းနည်းပညာနဲ့ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ သမားရိုးကျ စစ်ရေးသာလွန်မှုကို တဖြည်းဖြည်း ချိုးဖျက်နေတယ်။
မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်က အရပ်သားတွေအတွက်တော့ ဒါဟာ သတင်းဆိုးပဲ။ ရွှေကူနဲ့ စင်္ခမ်းကြား မြစ်ကမ်းရွာတွေဟာ စက်တင်ဘာ ၇ ရက်ကတည်းက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အကြိမ်ကြိမ် ခံနေရတယ်။ စစ်ပွဲပြီးသွားတဲ့အခါ သင်္ဘောတွေ ပြန်သွားလာနိုင်လိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအချိန်မှာ မြစ်ဟာ စစ်မြေပြင်ဖြစ်နေတယ် — ပြီးတော့ မြစ်ကမ်းက ရွာတွေဟာ အဲဒီစစ်မြေပြင်ရဲ့ အလယ်မှာ ရှိနေတယ်။
ဆောင်းရာသီ ရောက်လာတော့မယ်။ ဗန်းမော်မှာ ဘာဆက်ဖြစ်မလဲဆိုတာ အဲဒီမှာပဲ ဆုံးဖြတ်လိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ စက်တင်ဘာလက သင်ခန်းစာက ရှင်းတယ် — စစ်ကောင်စီဟာ ကချင်မှာ မြေပြင်ထိန်းချုပ်မှုကို ဆုံးရှုံးနေပြီဖြစ်တဲ့အပြင် အဲဒီဆုံးရှုံးမှုကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းဖို့ လိုအပ်တဲ့ အရင်းအမြစ်တွေပါ ကုန်ခမ်းနေပြီဆိုတာပဲ။
