K.I.O/K.I.A A DAWNG HKAWN N PU HTA MYIT HKRUM NGA GA
Myen mungdan ngwi pyaw sim sa lu na n pawt gaw, Ji Wa ni a Panglung ga sadi nan rai nga ai. Raitimung myen ni gaw dai hpe lang jang Mungdaw shagu hpe (Dip ,Up) tawn ai kaw na (Dat ayai) kau dat ra ai majaw (Da Sang) Panglung ga sadi laika hpe (Ip makoi tawn)kau ai re.
Dai majaw anhte ra ai Panglung ga sadi laika pru wa na matu gaw, shadawn shading n nga, ruyak tsin yam hpe rau hkam sharang lu ai laknak n-gun, masha n-gun hpe arang bang, n hkring n sa gap gasat mat wa yang gaw, Shanhte ip makoi kau ai Panglung ga sadi laika gaw n pru nnga lu pru wa chyalu rai nga ai.
Amyu sha ni shata manga ,kru n htingnut hkra atsam dat, Hpan Wa Karai hpe shawng de dat, gap gsat ayai dat jang myit ru shoi hpa hkrum wa ai hte shawng de gaw bawngban ga nga, hpang de gaw byin mai ai hku gasat na ngu ai ladat pru wa ai. Dai gaw n-gun hte man dem gasat n dang lu ai lachyum nan rai sai.
Dai daram lawan nna ladat galai wa ai gaw myit yu shara kaba nan re. (U Thein Sein) hpyen dap kaw naw rawng nga ai kaw na Jinghpaw Kachin ni hpe shamyit kau na matu (Dagam dala) tsun da ai re. Myen ni a myit gaw yawng dai hku sha re. Dai majaw Shanglawt Ginjaw Laiza hpe gaw (Myi grip) hta sha (Ayai Aya, Amya) kau lu na re ngu (Gwi) zawn Wau let htim lung wa ai gaw (N htang hku) wa byin mat sai. Htim magang mat magang, Jinghpaw bum ga e (Nam hpun) wa ayai ai sha tai. Ja gumhpraw law law hkrat nna mari jahting da ai machyu pala sanat laknak ni hpe majoi wa hpai gam hkawm ai sha tai. (Chyahkyi a sau sau) ngu ai baw sha byin mat nga manu ai.
Shanhte a gumrawng kawng gaw daw agrawp nga ai ten nan re hpe dum ga. Laknak hkum damyin lu (Wan hkut nang hpam bom) ni lu mungkan n tsa na Jinghpaw Kachin ni hpe (Ahpoi) mi (Shamawng) kau na ngu ai ladat nan gaw re. Rai timung, zaw nawng zaw wa up ai Yehowa Karai gaw, Shi a amyu masha ni hpe kau da ai n rai. (Ga bum dagrawng) ai myen tawt lai hpyen hpung ni hpe chyawm gaw, (U hpyet hpoi) mungkan e kaya jahkrum kau nu ai.
Shanhte a myit hta Jinghpaw Kachin amyu ni hpe hpa di lu na n rai sai. (Chyingbaw chyingmai) yawng magum da sai. (U Raw kaw na U hkai)rai sai. (Kabye kapaw,manat apyet ) sat kau na ngu ai ladat (Wa she utik) hkra htim lung wa ai ni nan re. (Kri n rawng ai Langa hpun) (Balen n rawng ai lagat) she rai mat sai. Law ai hpe yu nna hkum hkrit ga lu oi. Hpun mung kade kaba tim, (Ningwa n daw la) hte akrit kayin mat wa yang (Daw agrum) mat wa ai sha re.
Anhte Wunpawng Jinghpaw amyu sha ni gaw, Tinang a mungdan, maigan wa a lata kaw n hkrat sum mat hkra ngu ai myit, Tinang a amyu hpe maigan wa e roi rip zingri ai n hkrum hkra ngu ai myit, Mungkan n tsa kalang sha pra hkam la ging ai ahkaw ahkang hpring tup lu la na matu hte Mungdan a rawt jat galu kaba lam, Mungkan hte bung pre ai hpaji hparat chye chyang kung kyang hkra ngu ai ladat hte gasat sa wa nga ai re majaw Kri rawng ai Gawkngu, Mai hting hpun kri myit rawng ra ai. Mungdan Shanglawt n lu dingsa gasat na, gara kaw si yang si, gara kaw za mat yang za, ngu daw dan tawn ai re. N dai laika ka nga ai wa mung (Baw pung kum) n sharam ai gap malawk kau hkrum ai wa re. N htoi 27 ya si malap mat nna n htoi 28 ya jahpawt jau jau e bai dum hprang wa ai re. Shingma de Ta Bom hkang hkrai re. 1962.3.6 ya hta hkala hkrum ai re. Ya rai timung, gasat na, anut na ngu ai myit gaw n htum ai. Ratim hkum gawng atsam n dep wa nga sai.
Dai majaw tsaw ra ai Shanglawt magam gun hpyen Du/la yawng the e! Myit dating ga, shaja ga, Salum kaw dang di lu ai Karai hpe bang da ga, majoi gap majoi hkra, majoi gasat majoi dang rai na ra ai. Lashawng gang dat shagu Hkristu a hpyen ma law ngu gang dat u. Hkum kam shut, Jaw ya lu ai wa Nang hte rau rai nga ai.
Myen hpyen dap gaw dai zawn re kri rawng ai myit hte gasat ai n re. Aming hte gasat ai. Dai aming gaw (Sai hka) law law lwi wa jang,(Hpoi) mat ai sha re. Myen hpyen la galaw ai ni gaw arawng aya ra nna, (shr) dinghku bau na shabrai hpe myit mada nna galaw ai ni hkrai re. Lachyum n pru ai shara hkan si na lam ni hpe myit yu wa sai. Dinghku kashu kasha ni hpe dum wa sai. Hkring sa mat na kun? hprawng mat na kun? ngu ai sha nga sai.
Dai majaw tsaw ra ai magam gun hpyen Du/La yawng the e, shaning 52 ning rawt malan wa ai aten hpe dum ga. Dai aten hta mungdan a matu share shagan nna asak ap nawng mat wa sai ni hpe dum ga. Hkala n ba daw hten mat wa ai hpu nau ni hpe dum ga. Mungdan a matu mung shawa ni lit gun lit hpai (Paw ta) hkan ai majaw si mat wa ai ni law law, dinghku sut gan yawng ginlut sum mat ai ni mung law law re, n dang tsun ai. Ning re mabyin ma hkra hpe an hpu nau ni a hpa a tang sha hkum myit ga lu yaw. Sung sung tang tang myit yu ga. Htinggaw ting ting brun mat ai law law rai sai.
Dai majaw K.I.O, K.I.A ngu ai shingteng amying hpe dik htum manu shadan ra ai. Hpyen Du/La mung shawa, Share shagan ninghkring law law a sai asak hte (Ka) tawn ai re majaw mungkan n htum dingsa K.I.O, K.I.A gaw labau shang agrin nga lu na. Majoi joi e galai gachyai hkum galaw ga ngu mayu n ngai. Kade reng ai (Hpung) mi pru wa tim anhte amyu sha ni hte n seng ai hpe dum ga.
1961.2. 5 ya hta labau shang Mungkan n tsa Jinghpaw Kachin amyu ni dan tu, dan dawng, rawt jat galu kaba, mungkan n htum dingsa, agrin nga lu na matu (Gaw sharawt) da sai. G.O.C Lahtaw Zau Seng, Zau Tu, Zau Dan, Jaw Bung, Lama La Ring hte Share ninghkring ni hpe tutnawng e hkungga jaw Baw gum nga ga law.
1963.11.15 ya hta mungkan n tsa e, Jinghpaw Wunpawng Amyu langai, Mungdan langai (De Gaw) da sai ngu ai masat mdingsat (Mungdan Dawng Hkawn) hpesharawt shagrin dat ai shani nan rai mali ai law. Dai majaw Wungpawng amyu sha ni myit, hkrum kahkyin gumdin let, Mungdan Dawng Hkawn a npu e (Hpawng ning ngai) nga ga law.
K.I.O, K.I.A Flag (Dawng Hkawn) N dai masum hpe jahten sharun, gumlau wa ai shinggan hpyen, kata hpyen ni hpe Amyu Sha ni yawng sai asak hte galai makawp maga sa wa ran a ga ai. Amyu Sha ni Dawng Hkawn kaga n lu ai hpe mung dum nga ga.
K.I.O Ningbaw gaw, Wunpawng Amyu Sha ni yawng a Ningbaw rai sai. Amyu Sha ni Ningbaw kaga n lu ai hpe mung dum nga ga. (Sara law yang dap di ai da!) Ningbaw law yang ayai aya, dum bru dumbra byin wa ai hpe tsun ai re.
Amyu sha ni byin lai wa sai lam ni hpe n htang yu yu ga. K.I.O hta jan nna N.D.A (k), K.D.A, Lasang Awng Wah, Dang Gu Tang ngu ai Wuhpung wuhpawng majoi prang pru ai gaw, hkrit hpa kaba (Bya ayai wa ai Mawng Ana) hte bung nga sai. Grai wa rai na zawn zawn, Amyu shada sai garan, n-gun shayawm,. Ya gaw (Gwi mat, Wa mat) hkang pyi n mu mat sai n rai i? Hkrit ra ai lam ni nan re. Ja ja matsing daga Amyu hte Mungdan hpe hkye la na zawn zawn, Kade Waulai wa tim, lam yan n jaw ai majaw jahtum e Wuhpung hka ai Dumsu tai Sharaw e yawng hpe amya sha kau sai n rai i? Kade Myu Tsaw, Mung Tsaw myi tsun tsun, Sharaw kasha tai mat sai majaw Hpu nau lata mung n chye mat, shada da gap sat (Sha) ra nga saga ai. Dai zawn re hpe myu tsaw, mung tsaw n nga ma ai.
Dai majaw ya k aw na htawm hpang de Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni a ginra hta (Hpung kaga pru wa, Ningbaw kaga pru wa) ai wuhpung ni hpe ja ja ning hkap mat wa ra na re. (Mying, Hpung, Ningbaw) n bung mat sai kaw na gaw (Ning Mu) mung bung na n rai sai. Lai mat wa sai prat na zawn mang hkang sha pru na re. (Ashu daw mi, Anga daw mi) gaw gara hku mung n mai pawng na re hpe dum ga. Amyu Sha lam yan hta tsap mayu ai wa kadai mung, K.I.O, K.I.A a shingnip shingna n pu hta magam hpe rau jawm gun ga. Dai hpe ninghkap ai wa gaw (Byet, Latung) re. Dai hpe gaw Amyu Sha ni seng kau shaw kau ra na ga ai.
Moi Wuhpung kaga hpaw mat wa ai ni, gumrawng gumtawng tsun shaga, galaw lai wa masai. Nanhte K.I.O ni mu ai gaw kachyi sha, Anhte mu ai gaw grai kaba ai nga nna tsun lai wa masai. Raitimung jahtum e gaw K.I.O a shingnip shingna n pu e sha bai du wa ra ai gaw K.I.O a lam woi ning shawng ai gaw Jaw kaja, Dam lada, Jasat jasa n shut n shai ai hpe madi madun nga sai re.
MASIN MACHYU,
MANANG N LU = LADI MACHYU SHAN HKYING N SHA LU
TARA CHYE AI WA , TARA SHUT = SHANAN HPAI AI WA N HKUN LUT
HPU NAU MACHYU AI WA GAW PRAWN = CHYASAM MACHYU AI WA GAW YAWN
Uma Shagawng
