MANAWN MASHAM
Ngai hku nna hpyen wa a manawn masham myit hpe kaji mi jahta mayu ai. Anhte yawng chye ai hte maren Madu Yesu gaw asak 12 ning kawn Yerusalem nawku htingnu de sa nna laika ka sara ni, saduke ni, hparishe ni, hkyinjawng agyi ni hte dangrang hkat sai, sanhtai galaw hkat ai shaloi Madu Yesu hpe shanhte mau ma ai, shi tsun ai lam mahkra shanhte a matu mau hpa rai mat ai, shante mahtang Madu Yesu a man e hpa n chye ai ni tai mat sai. Laika ka sara ni, saduke ni, hpari she ni, hkyinjawng agyi ni gaw shanhte hkum shahte grai chyedum ai grai chyoi pra dum ai raitim shanhte hta grau ai Madu Yesu hte hkrum wa ai shaloi shanhte grai manawn mat sai, shanhte hta grau ai wa du nga sai majaw shawa a man e shanhte ni miman sum ra nga ma ai dai majaw Madu Yesu hpe manawn sai, mara tam na sha myit mat sai sat kau na sha gyam mat sai.
No.II mungkan majan ngut mat ai hte mungdan law law gaw shanglawt la na masing byin wa ai, shaloi n tai n mai san ai, Jinghpaw ni mung shanglawt la na matu shamu shamawt wa sai. Raitim myen ningbaw Aung San gaw Jinghpaw ni hkrai san san shanglawt hkum la mu, anhte hte rau jawm la ga ngu Myitkyina Manhkring Mare e Jinghpaw ningbaw ni hpe shaga kakhin n htawm alau la nu ai, Jinghpaw ni san san shanglawt la na hpe manawn ai majaw rai na sai.
1961 ning hta hpushawng hpuba ni Myen ni hte n dai hku sha matut nga yang gaw n jaw na sai ngu jawm dawdan n htawm rawtmalan hpang sai. 1947 ning Panglong mare e bawngban da ai mungmasa ginlam ni hpe mung hkrang n shapraw mat sai majaw, Jinghpaw salang ni gaw mi shawng e Myen hte pawng yu nna n byin jang gaw shanglawt mungdan gawgap na ngu tsun shaga da ai hte maren Kachin ni a Republic of Kachinland Mungdan (Mungdaw n re) gawgap na shamu shamawt wa sai. Raitim Myen ni gaw anhte Kachin ni hpe shanglawt lu ai amyu langai hku n mu mayu ai J.W ni ngangwi ngapyaw na hpe manawn ai. N dai manawn ai lam gaw le ra Jinghpaw ningbaw kaw sumprat bang yu, aw ra Jinghpaw salang kaw tsun a chyaw yu di nna, anhte j.w sha ni nan shanglawt la na myti masin n rawng mat hkra awu asin di kau hkrum nga sai.
Dai majaw 1975 ning kawn n dai maga de gaw Awmdawm Shanglawt ngu hpe kabai kau nna Myen hte Jawm nga na pandung de bai shayawn mat sai. N dai hku galaw dat ai ten kawn anhte j.w sha ni a kata hta mung myit n hkrum n ra ni byin nga sai, ya dai ni du hkra rai nga sai.
Pratdep wa sai ramma ni mung ya kaba wa ai ma ni mung n dai zawn re masa ni hpe myit kraw kata hta jung nga sai majaw moi na hpushawng hpuba ni hpang da ai magam yi ngam hpe n kam hkan mat sai shanhte a myit hta prat n dep dum mat sai, grai nan mungding masa (conservative) shanang ai ngu sawn la ma sai. Myen ga mung atsawm chye shaga nga sai majaw, myen hte kanawn nna galaw lu galaw sha yang nga pyaw na shadu mat sai.
Myen ni gaw J.W sha ni shanglawt ngu ai n gazik mat hkra sat nat htim sai, mare masha ni num kasha ni hpe roi rip sat sharu sai. N dai gaw manawn masham myit a majaw galaw wa ai lam ni rai nga ai.
N dai shara kaw ngai tsun ai gaw, anhte ra (tsawra ) ai hpe tsun ai n re, ra nan ra nga ai hpe tsun ai she re, kaning n chye di nna myen hte jawm nga kau tim kade nna yang kashu kasha ni a prat hta myen hte bai kasat hkat wa na sha re.
Uma ga hte n gringdan ai rai yang anhte a kaji kawa ni Uma ga de buhtawt kasat shang bang wa ai chyoiloi n hkoi ten hta, mi kawn nga taw sai Sam hpunau ni hte kasat hkat ai poi ni hta anhte a kaji kawa ni si htum mat sa na re. Karai Kasang gaw J.W Myusha ni hte gringdan sai majaw ya nga ai Uma ga hpe kaji kawa ni a lata de ap da ya sai.
Raitim ya dai ni na aten hta Jinghpaw Mung hpe j.w sha ni n madu sai gaw nang ngai dum nga myit ni, anhte a daru magam aya hpe Myen la wa she jum da sai. Myen i jaw ai federal ngu ai mungmasa n pu e nga nang tim daru magam gaw myen a ta kaw sha re majaw, shanhte pru mu ngu ai n htoi hta pru mat ra na, shanhte dung mu nga yang dung ra na re.
Dai majaw Jinghpaw Mungdan hpe shalawt na magam hta “ tengman ai maga de tsap na i?” shingnrai “manawn masham myit rawng ai maga tsap na i?”, nang gwi gwi daw dan sa nu.
Ka ai
Slg. Naw Kham
No.II mungkan majan ngut mat ai hte mungdan law law gaw shanglawt la na masing byin wa ai, shaloi n tai n mai san ai, Jinghpaw ni mung shanglawt la na matu shamu shamawt wa sai. Raitim myen ningbaw Aung San gaw Jinghpaw ni hkrai san san shanglawt hkum la mu, anhte hte rau jawm la ga ngu Myitkyina Manhkring Mare e Jinghpaw ningbaw ni hpe shaga kakhin n htawm alau la nu ai, Jinghpaw ni san san shanglawt la na hpe manawn ai majaw rai na sai.
1961 ning hta hpushawng hpuba ni Myen ni hte n dai hku sha matut nga yang gaw n jaw na sai ngu jawm dawdan n htawm rawtmalan hpang sai. 1947 ning Panglong mare e bawngban da ai mungmasa ginlam ni hpe mung hkrang n shapraw mat sai majaw, Jinghpaw salang ni gaw mi shawng e Myen hte pawng yu nna n byin jang gaw shanglawt mungdan gawgap na ngu tsun shaga da ai hte maren Kachin ni a Republic of Kachinland Mungdan (Mungdaw n re) gawgap na shamu shamawt wa sai. Raitim Myen ni gaw anhte Kachin ni hpe shanglawt lu ai amyu langai hku n mu mayu ai J.W ni ngangwi ngapyaw na hpe manawn ai. N dai manawn ai lam gaw le ra Jinghpaw ningbaw kaw sumprat bang yu, aw ra Jinghpaw salang kaw tsun a chyaw yu di nna, anhte j.w sha ni nan shanglawt la na myti masin n rawng mat hkra awu asin di kau hkrum nga sai.
Dai majaw 1975 ning kawn n dai maga de gaw Awmdawm Shanglawt ngu hpe kabai kau nna Myen hte Jawm nga na pandung de bai shayawn mat sai. N dai hku galaw dat ai ten kawn anhte j.w sha ni a kata hta mung myit n hkrum n ra ni byin nga sai, ya dai ni du hkra rai nga sai.
Pratdep wa sai ramma ni mung ya kaba wa ai ma ni mung n dai zawn re masa ni hpe myit kraw kata hta jung nga sai majaw moi na hpushawng hpuba ni hpang da ai magam yi ngam hpe n kam hkan mat sai shanhte a myit hta prat n dep dum mat sai, grai nan mungding masa (conservative) shanang ai ngu sawn la ma sai. Myen ga mung atsawm chye shaga nga sai majaw, myen hte kanawn nna galaw lu galaw sha yang nga pyaw na shadu mat sai.
Myen ni gaw J.W sha ni shanglawt ngu ai n gazik mat hkra sat nat htim sai, mare masha ni num kasha ni hpe roi rip sat sharu sai. N dai gaw manawn masham myit a majaw galaw wa ai lam ni rai nga ai.
N dai shara kaw ngai tsun ai gaw, anhte ra (tsawra ) ai hpe tsun ai n re, ra nan ra nga ai hpe tsun ai she re, kaning n chye di nna myen hte jawm nga kau tim kade nna yang kashu kasha ni a prat hta myen hte bai kasat hkat wa na sha re.
Uma ga hte n gringdan ai rai yang anhte a kaji kawa ni Uma ga de buhtawt kasat shang bang wa ai chyoiloi n hkoi ten hta, mi kawn nga taw sai Sam hpunau ni hte kasat hkat ai poi ni hta anhte a kaji kawa ni si htum mat sa na re. Karai Kasang gaw J.W Myusha ni hte gringdan sai majaw ya nga ai Uma ga hpe kaji kawa ni a lata de ap da ya sai.
Raitim ya dai ni na aten hta Jinghpaw Mung hpe j.w sha ni n madu sai gaw nang ngai dum nga myit ni, anhte a daru magam aya hpe Myen la wa she jum da sai. Myen i jaw ai federal ngu ai mungmasa n pu e nga nang tim daru magam gaw myen a ta kaw sha re majaw, shanhte pru mu ngu ai n htoi hta pru mat ra na, shanhte dung mu nga yang dung ra na re.
Dai majaw Jinghpaw Mungdan hpe shalawt na magam hta “ tengman ai maga de tsap na i?” shingnrai “manawn masham myit rawng ai maga tsap na i?”, nang gwi gwi daw dan sa nu.
Ka ai
Slg. Naw Kham
