မဲပုံးမပိတ်ခင် စစ်မတိုက်ဘူး — နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်အပြီးမှာ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မယ့် "သုံးရက်စစ်ပွဲ" အစီအစဉ်
အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် ည။ ဟိုမုဇ်ရေလက်ကြား — ကမ္ဘာ့ရေနံရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြတ်သန်းရတဲ့ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ရေလမ်း။ အဲဒီညမှာ ဆီတင်သင်္ဘော ခုနစ်စင်း မီးလောင်နေတယ်။ လေးစင်း တိုက်ခိုက်ခံရတယ်၊ သုံးစင်း မိုင်းထိတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီမှာ စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက တစ်ညတည်းနဲ့ ဒီလောက်များများ ပျက်စီးတာ မရှိဖူးဘူး။
ဒီညပဲ — ဝါရှင်တန်နဲ့ တဲလ်အဗစ်မှာ စားပွဲဝိုင်းပေါ် အစီအစဉ်တွေ ရောက်နေပြီ။ နောက်တစ်ကျော့ တိုက်ခိုက်မှုအတွက်။
ပြင်ဆင်နေတာ — နိုဝင်ဘာအစောပိုင်းမှာ စတင်နိုင်မယ့် တိုက်ခိုက်မှု
အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးလ် စစ်တပ်တွေ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် အမေရိကန်ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အီရန်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ဖို့ အသေးစိတ်အစီအစဉ်တွေ ရေးဆွဲပြီးသွားပြီလို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတယ်။
အစီအစဉ်ရဲ့ အဓိကအချက်က "တို" ပေမဲ့ "ပြင်း" တဲ့ စစ်ဆင်ရေး။ သုံးရက်ခန့်ကြာမယ့် ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ အီရန်ရဲ့ နျူကလီးယားစက်ရုံတွေ၊ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေ၊ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းစွမ်းရည်တွေကို ပစ်မှတ်ထားမယ်တဲ့။ ဒါပေမဲ့ ရေနံသန့်စင်စက်ရုံတွေကိုတော့ ရှောင်မယ်လို့ ဆိုတယ် — ရေနံဈေး တက်သွားမှာ စိုးလို့။
အမေရိကန်ဘက်က တပ်အင်အားတွေ တကယ်စုဆောင်းနေပြီ။ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော သုံးစင်း၊ မရိန်းတပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာ၊ တိုက်လေယာဉ်တွေ၊ အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ — နိုဝင်ဘာအစောပိုင်းမှာ နေရာအပြည့်ယူပြီးမယ်တဲ့။ အီရန်ပေါ်မှာ ညတာရှည်လာတဲ့ ကာလနဲ့လည်း ကိုက်ညီတယ်။ ညအမှောင်က တိုက်ခိုက်တဲ့ဘက်ကို အသာပေးတယ်။
အစ္စရေးလ်ဘက်ကလည်း လေ့ကျင့်မှုတွေ တိုးမြှင့်ထားတယ်။ အီရတ်ကောင်းကင်မှာ တိုက်ခိုက်လေ့ကျင့် ပျံသန်းမှုတွေ လုပ်နေတယ်။ ဒီအပတ်ထဲမှာပဲ အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အစ္စရေးလ်ကို သွားရောက်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ ဒီအစီအစဉ်တွေကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။
ရွေးကောက်ပွဲက အချိန်ဇယားကို ဆုံးဖြတ်တယ်
ဒီအစီအစဉ်ရဲ့ အထူးခြားဆုံးအချက်က ရက်စွဲ — "နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်အပြီး"။ သမ္မတထရမ့်ကိုယ်တိုင် အောက်တိုဘာ ၈ ရက်မှာ ကတိပေးထားတယ် — အမေရိကန်တွေ မဲမပေးမီ အီရန်ကို မတိုက်ခိုက်ဘူးတဲ့။ အိမ်ဖြူတော်ကလည်း ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ တိုက်ခိုက်မှု မလုပ်ဘူးလို့ အတည်ပြုထားတယ်။
အကြောင်းရင်းက ရှင်းတယ် — ရေနံဈေး။ စစ်ပွဲနဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုက မဲဆန္ဒရှင်တွေကို ဒေါသထွက်စေနေပြီ။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ဈေးထပ်တက်သွားရင် မဲပုံးမှာ ဈေးပေးရမယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှ တိုက်ခိုက်မယ် — စစ်ရေးဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံရေးပြက္ခဒိန်က ဦးဆောင်နေတယ်။
အစ္စရေးလ်ဘက်မှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ ရှိတယ် — အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်။ ဝန်ကြီးချုပ်က အီရန်အစိုးရကို ဖြုတ်ချမယ်ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုနဲ့ မဲဆွယ်နေတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ခုကြားမှာ စစ်ပွဲအချိန်ဇယား ညပ်နေတယ်။
ထရမ့် အကြိမ်ကြိမ် ငြင်းခဲ့တယ် — ဒါပေမဲ့ ဒီတစ်ကြိမ်?
သတိထားရမှာက ဒီအစီအစဉ်ဟာ အခုထိ "အစီအစဉ်" အဆင့်ပဲ ရှိသေးတယ်။ ထရမ့်က ဒီနှစ်အတွင်း စစ်ပွဲအကြီးစား ပြန်စဖို့ အဆိုပြုချက်တွေကို အကြိမ်ကြိမ် ငြင်းပယ်ခဲ့တယ်။ ဒီလအစောပိုင်းမှာတင် စစ်တပ်နှစ်ဖက်လုံး တိုက်ခိုက်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေချိန်မှာ သူ ရပ်ခိုင်းခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ အခုအခြေအနေက နည်းနည်းကွဲတယ်။ တပ်အင်အားတွေ တကယ်စုနေပြီ။ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော သုံးစင်းဆိုတာ "ဖိအားပေးရုံသက်သက်" အတွက် မဟုတ်ဘူး။ တချို့အရာရှိတွေက သုံးရက်တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ အီရန်စီးပွားရေး ပြိုလဲသွားပြီး စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးစားပွဲဆီ တွန်းပို့နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်နေတယ်တဲ့။
အိမ်ဖြူတော်ကတော့ စစ်ရေးအစီအစဉ်တွေအကြောင်း မှတ်ချက်မပေးဘူး — "ရွေးချယ်စရာအားလုံး စားပွဲပေါ်မှာ ရှိနေတယ်" လို့ပဲ ပြောတယ်။
အီရန်ရဲ့ အဖြေ — ဟိုမုဇ်မှာ မီးလောင်နေတဲ့ သင်္ဘောတွေ
တီဟီရန်ကလည်း လက်ပိုက်ကြည့်မနေဘူး။ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် ညမှာ ဟိုမုဇ်ရေလက်ကြားမှာ ဆီတင်သင်္ဘော ခုနစ်စင်း ပျက်စီးခဲ့တယ် — စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက တစ်ရက်တည်း အများဆုံး။ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က သူတို့ရဲ့လက်ချက်လို့ ဆိုတယ်။
ဒါ့အပြင် အီရန်က ခြိမ်းခြောက်ထားတယ် — တိုက်ခိုက်ခံရရင် ဆော်ဒီရေနံသန့်စင်စက်ရုံတွေ၊ ဒေတာစင်တာတွေ၊ ရေအောက်အင်တာနက်ကေဘယ်တွေကို ပစ်မှတ်ထားမယ်တဲ့။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကတော့ "သံတမန်ရေးအတွက်ရော စစ်ပွဲအတွက်ရော အညီအမျှ အသင့်ပြင်ထားတယ်" လို့ ပြောတယ်။
ဒါဟာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ
နှစ်ဖက်လုံး အခုထိ စကားတစ်ခွန်းတည်း ပြောနေတယ် — ဝါရှင်တန်က "မကြာခင် တစ်ခုခု ဖြစ်လာမယ်"၊ တီဟီရန်က "အသင့်ပြင်ထားပြီ"။ ဘယ်ဘက်ကမှ "စေ့စပ်ညှိနှိုင်းနေတယ်" လို့ မပြောဘူး။
စစ်ပွဲစတင်တာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်ကတည်းက ရှစ်လကျော်ပြီ။ အဲဒီတုန်းက အမေရိကန်-အစ္စရေးလ် ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ စခဲ့တာ။ အခု ဒုတိယအကျော့အတွက် ပြင်ဆင်မှုက ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ခုကြားမှာ ပုံဖော်နေတယ်။
သတိထားရမယ့် မေးခွန်းသုံးခု ရှိတယ်။ ပထမ — သုံးရက်တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ တကယ် အီရန်စီးပွားရေး ပြိုလဲပြီး စားပွဲဆီ ပြန်လာပါ့မလား၊ ဒါမှမဟုတ် စစ်ပွဲ ပိုကျယ်ပြန့်သွားမလား။ ဒုတိယ — ရေနံဈေး။ သန့်စင်စက်ရုံ မထိဘူးဆိုရင်တောင် ဟိုမုဇ်မှာ သင်္ဘောတွေ မီးလောင်နေသ၍ ဈေးက တက်နေဦးမယ်။ တတိယ — "ရွေးကောက်ပွဲအပြီး" ဆိုတဲ့ ကတိ။ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်ကျော်တာနဲ့ အဲဒီကတိ ကုန်ဆုံးတယ်။
မဲပုံးမပိတ်ခင် စစ်မတိုက်ဘူးဆိုတဲ့ ကတိက မဲဆန္ဒရှင်တွေအတွက် သတင်းကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီကတိရဲ့ တစ်ဖက်ခြမ်းက မေးခွန်းတစ်ခု ကျန်နေတယ် — နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်ကျရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
